Işık Nedir?
Işık, görmemize olanak veren bir enerji biçimidir.
Saniyede yaklaşık 300 bin kilometre hızla, dalgalar halinde yol
alır. Güneş en önemli ışık kaynağıdır. Güneş ışığı olmadan dünyada
hiçbir canlı yaşayamaz. Dünyayı ısıtan, besinlerin üretilmesini,
solumamız için gerekli havayı sağlayan Güneş ışığıdır. Yakıtların
oluşması da Güneş ışığına bağlıdır. Bundan milyonlarca yıl önce ölen
bitkiler Güneş ışığının enerjisini depolamıştı. İnsanlar bugün
petrol, kömür ve doğalgaz yaktığında bu depolanmış enerjiyi
kullanmaktadırlar. Elektrik ışığı yapay bir ışık kaynağıdır. Ama
doğal ya da yapay her türlü ışık atom denen parçacıklardan gelir.
Atomlar enerji yüklüdür. Enerji parçacıklarına foton denir. Işık,
elektromanyetik ışınım (radyasyon) üreten fotonlardan oluşur. Işık
görülebilir. Oysa radyo dalgaları ve X ışınları gibi öteki
elektromanyetik ışınım türleri gözle görülemez.
Irmak Nedir?
Deniz ve göl gibi su kütlelerine dökülen büyük akarsulara
ırmak denir. Irmak suları eğimli bir yatak içinde akar. Irmaklar dağ
ve tepe gibi yüksek alanlardan doğar. Yamaçlardan inen yağmur ve
erimiş kar suları küçük akıntılar oluşturur. Bunların bir araya
gelmesiyle çay ve dere gibi küçük akarsular ortaya çıkar. Küçük
akarsular da birleşir ve çoğalan sularıyla geniş bir yatak oyarak
ırmak biçimini alır. Kar ve yağmur suları kesilirse ırmaklar da
kurur. Irmakların doğduğu yere kaynak, denize döküldüğü yere ağız
denir. Büyük ırmaklara katılan nispeten küçük ırmaklar genellikle
’’kol ’’ diye adlandırılır. Irmaklar akarken yatakları aşındırır ve
yataklarındaki verimli toprakları sürükler. Bu topraklar ırmağın
ağzında ya da taşan bir ırmağın kıyılarında birikir. Böylece verimli
tarım arazisi oluşur.
Isı nedir?
Bir enerji türü.
- İ -
İlkyardım Nedir?
İlkyardım kaza geçiren, yaralanan ya da hastalanan
kimselere doktor gelmeden önce yapılan yardımdır. Ciddi bir kazada
ya da hastalıkta ilkyardım yaşam kurtarabilir. İlkyardımda yaralı ya
da hastaya büyük dikkat ve özen gösterilmesi çok önemlidir.
İlkyardım eğitimi görmemiş bir kimse, yardım edeceğim derken,
yarardan çok zarar verebilir. Okullar ve Kızılay gibi örgütler
ilkyardım eğitimi verir. Ciddi bir kaza geçirmiş insan çok kan
kaybedebilir. Ağır hastalar baygınlık geçirebilir. İlkyardım
konusunda deneyimi olmayanların yapacağı ilk iş acele tıbbi yardım
sağlamaktır. Polisten ve hastanelerin acil servisinden cankurtaran
istenebilir. Acil servislerde çalışan doktor ve hemşireler, gelen
yaralı ve hastalar için yapılması gereken ne varsa vakit kaybetmeden
yaparlar.
İlaçlar Ne İşe Yarar?
Vücudun işleyişini etkileyen ve hastalıkları iyileştirmek
için kullanılan kimyasal maddelere ilaç denir. İlaçlar çok
çeşitlidir ve vücudu değişik yollardan etkiler. Örneğin vitamin
türünden ilaçlar vücudun iyi çalışması için gerekli kimyasal
maddeleri sağlar. Bazı ilaçlar vücudun tümünü etkiler. Bazılarının
etkisi ise vücudun yalnızca bir bölümünde görülür. Örneğin beyin ve
omurilikten oluşan merkezi sinir sistemini etkileyen ilaçlar vardır.
İnsanı gevşeten ve yatıştıran sakinleştiriciler, harekete geçiren
uyarıcılar ve ağrı duymaktan kurtaran ağrı kesiciler bu tür
ilaçlardır. Bazı ilaçlar vücudu doğrudan etkilemez. Vücuda giren
hastalık yapıcı mikroplarla savaşırlar. İlaçlar çok sık ve aşırı
dozlarda alınırsa zarar verir. Bazı ilaçlar çok sık alınırsa zamanla
alışkanlık yapar. İnsan ilaca bağımlı hale gelebilir. Böyle bir
insan ilacı almadığı zaman kendini hasta hisseder.
İpek Nasıl Elde Edilir?
İpek, ipekböceğinin ürettiği yumuşak, parlak bir liftir.
İpekböceği bir tırtıldır ve bu lifi kendine koza örmek için üretir.
İnsanlar bu liften iplik yapar ve kumaş dokurlar. İpek çok sağlam
bir kumaştır ve boyanınca çok gösterişli olur. Bazen ipeğe başka
lifler karıştırılarak döşemelik ve perdelik kumaşlar yapılır. İpek
dokumacılığı bundan 4600 yıl önce Çin’de başladı. 16. yüzyıl ile 20.
yüzyıl arasında İtalya ve Fransa’da büyük gelişme gösterdi.
İpek en çok dut böceğinden elde edilir. Bu böceğin dişisi 200–500
yumurta bıraktıktan sonra ölür. Yumurtadan çıkan minik tırtıllar dut
yaprağıyla beslenir. Hızla büyüyerek 20–30 günde 7–8 cm’yi bulur.
Büyümesi tamamlanınca yemeyi bırakır ve incecik ipek liften
çevresine koza örer. İnsanlar ipek elde etmek için üretme
çiftliklerinde ipekböcekçiliği yaparlar. Kozaların ipeği elle yâda
makinelerle çözülerek çile haline getirilir. Bir kozadan 450 ile 900
metre arasında kesiksiz iplik çıkabilir. Bu iplikler tezgâhlarda
dokunarak kumaş yapılır.
İnternet Nedir?
Milyonlarca bilgisayardan oluşan, binlerce bilgisayar
ağını birbirine bağlayan global ağa İnternet denir. Bu ağın bir
yöneticisi yoktur. İnternet kullanıcıları birbirleri ile haberleşmek
için ortak bir anlaşma dili kullanırlar. Bu ortak anlaşma diline
TCP/IP denir. Bu protokol sayesinde donanım ve yazılımdan bağımsız
olarak bilgisayarlar arası iletişim mümkün olur.
Bu anlaşma dilinde her bilgisayarın bir adresi vardır. Bu adresler
numaralarla ifade edilir ve bilgisayarın IP adresi şeklinde ifade
edilir. Tıpkı her evin bir adresi, her telefonun bir numarası olduğu
gibi. Bu adreslere bilgiler en kestirme yoldan ulaşır. Ulaşım için
diğer bilgisayarlardan yararlanılır. Haberleşen iki bilgisayar
arasındaki diğer bilgisayarlar kendilerine ait olmayan bilgi
paketlerini diğer bilgisayara aktarırlar.
İnternet Ne işe Yarar?
Bilgi paylaşımı için global bir yapı sağlayan Internet,
iletişime de farklı boyutlar kazandırmıştır.
Aşağıda, Internet' in hangi amaçlarla kullanılabileceğine ilişkin
amaçla kullanıldığına örnekler bulacaksınız:
-Dünyanın en büyük kütüphanelerinde araştırma yapabilirsiniz,
-Farklı ülkelerde yaşayan meslektaşlarınızın yaptıkları çalışmaları
inceleyebilirsiniz,
-Başka bir ülkede öğrenim gören çocuğunuza elektronik postayla
mektuplarınızı bedava ve çok kısa zamanda gönderebilirsiniz,
-İnternet üzerinden eğitim veren bir üniversitede okuyup mezun
olabilirsiniz,
-Farklı mekanlardaki arkadaşlarınızla sohbet edebilirsiniz,
-Filmlerin tanıtım görüntülerini izleyip, akşam gideceğiniz filmi
seçebilir, biletinizi de satın alabilirsiniz,
-Alış-veriş yapabilirsiniz, rezervasyon yaptırabilirsiniz,
-Anket yapabilir, yapılan bir anketi cevaplandırabilirsiniz,
-Kendi web sayfanızı hazırlayarak çalışmalarınızı
yayınlayabilirsiniz,
Internet, insanoğlunun şimdiye kadar yapılandırdığı en büyük
iletişim sistemidir. Özel bir yöneticisi olmayan, demokratik bir
yapıdır. Tüm kullanıcıların düşüncelerini özgürce ifade
edebildikleri bir ortamdır.
İskelet nedir?
İnsan vücuduna şeklini veren, çeşitli organlarımızı
koruyan ve onlara destek olan kemik yapımız iskelet, 200-212 (260
kadar) kemikten oluşur. 30 kadar yassı kemik kafatasımızı meydana
getirir. Göğüs kemiğinde 24 tane (12 çift) kaburga, kalp ve
akciğerleri korur. 33 tane birbirine kenetlenen kemik, omurgayı
oluşturur. Omurgamız da, kürek kemikleri ve leğen kemiği
aracılığıyla kol-bacak kemikleriyle eklemleşir. Bu kemiklerin tümü,
hızlı ve karmaşık hareketlerimize olanak sağlayan kaslara, güçlü bir
destektir.
İletken nedir?
Elektrik akımı, ısı, gaz v. ‘ni bir yerden başka bir yere
aktaran (madde).
- J -
Jeoloji nedir?
Yer yuvarlağının yapısını, birleşimini, evrimini
inceleyen bilim.
