|
|
Bilgiler
|
|
A-B-C-Ç-D-E-F-G-H-I-İ-J-K-L-M-N-O-Ö-P-R-S-Ş-T-U-Ü-V-Y-Z
- K -
Karagöz Nedir?
Karagöz, elbette, dünyaca tanınan ve sevilen Türk gölge
tiyatrosunun ismidir.
Ama daha önce, Karagöz, Türk Halk Tiyatrosu'nun bir dalıdır. Diğer
ismi Türk Gelenek Tiyatrosu olan ve kökü Orta Asya'ya giden öz
tiyatromuzun diğer dalları da ortaoyunu, meddahlık, kukla, köy ve
tulûat tiyatrosudur.
Dolayısı ile bu dalların hepsinin ortak özellikleri vardır ve
Karagöz de bunun içindedir.
Bu ortak özellikler, gösterilerin güldürücü ve eğlendirici amaçlı
olması, seyircilerle bağ kurulması ve önceden bir ezberleme
gereğinin bulunmamasıdır.
Yani, Karagöz'ü örnek alırsak, sanatçı oynatacağı oyunu özetle bilir
fakat ezberlemez ve isterse seyircilerle de konuşarak konuyu serbest
olarak perdede işler. Bu olaya "tulûat" ve günümüzde "doğaçlama"
denilmektedir.
Karagöz, Türk Halk (Gelenek) Tiyatrosu'nun özüdür ve son
temsilcidir.
Karagöz, aynı zamanda bu gösterilerin baş oyuncusunun da ismidir.
Arkadaşı ise, bilindiği gibi Hacivat'tır.
Elimizdeki kesin olmayan bilgilere göre, bu gösterinin 700 yıl kadar
önce başladığı kabul edilirse de, bu iki arkadaşın gerçekten yaşayıp
yaşamadıkları hakkında bir bilgi bulunmamaktadır.
Karagöz gösterilerinde neşe, şiir, müzik, taklit, dans, folklor da
vardır ve her gösterinin sonunda bir öğüt verilir.
Kas Nedir?
Vücudun ve iç organların hareket etmesini sağlayan
dokulara kas denir. İnsan vücudunda çizgili, düz ve kalp kası olmak
üzere üç tür kas vardır. İnsanların isteğe bağlı olarak
denetleyebildiği kaslar çizgili kas ya da iskelet kası olarak
bilinir. Bunlar kol, bacak, bel ve boyun gibi bölümleri hareket
ettirmek için kullanılır. Sindirim sisteminde ve öteki bölümlerde
bulunan düz kaslar sinir sistemince otomatik olarak düzenlenir.
Kalbi oluşturan kasların ise miyokart hücrelerinden oluşmuş özel bir
dokusu vardır.
Kasırga Nedir?
Kasırga en tehlikeli ve yıkıcı tropik fırtınalardan
biridir. Tropik denizlerin sıcak suları üzerinde ortaya çıkar. Çoğu
Antil Denizi’nde ve Meksika Körfezi’nde oluşur. Kasırga dönemi
genellikle Atlas Okyanusu’nun kuzey kesiminde Haziran-Ekim arasında,
güney kesiminde ise eylülde yaşanır. Bir kasırga su üzerindeki sıcak
ve nemli havanın yükselmesiyle başlar. Bu havanın çevresinde girdap
gibi dönen güçlü bir rüzgâr oluşur. Ardından yağmur bulutları
toplanır ve fırtına patlar. Fırtınanın kasırga sayılması için
rüzgârın saatte 120 kilometrelik bir hıza ulaşması gerekir. Kasırga
durgun bir merkezin çevresinde dev bir girdap gibi döner. ”Kasırga
gözü” denen merkez bölümünde çok az rüzgâr ve yağmur görülür.
Kasırgaya eşlik eden rüzgâr ve yağmur büyük hasara ve can kaybına
yol açabilir. Kasırgayla birlikte denizlerde dev dalgalar da
oluşabilir. Bunlar bazen kıyı bölgelerini sular altında bırakır.
Kar Nasıl Oluşur?
Kar donmuş su buharı parçacıklarından oluşur. Bunlar
havadan buz kristalleri ya da kar taneleri biçiminde düşer. Kar
taneleri gerçekte buz kristali kümeleridir. Havadaki sıcaklık donma
noktasına geldiğinde, su buharı yoğunlaşarak bir toz parçasının
çevresinde buzlaşır ya da çok küçük bir buz kristali biçimini alır.
Buz suyun katı ya da kristalli halidir.
Saydam, renksiz, kokusuz ve tatsız bir yapısı vardır. Buzlaşma O
(sıfır) derecenin altında ortaya çıkar. Birçok maddenin tersine, su
donduğunda genleşir, yani hacmi artar. Bu nedenle kaya, yol ve yapı
yarıklarında donan su çatlaklara yol açabilir.
Kanyon Nedir?
Dik yamaçlı ve derin vadilere kanyon denir. Kanyonlara
daha çok sert kayaçlı dağlık alanlarda rastlanır. Irmak sularının
kenardaki kayaç katmanlarını aşındırarak daha derin bir tabana
inmesi bir kanyonun oluşmasına yol açar. Bu aşınma süreci bazen
milyonlarca yıl alır.
ABD’nin Arizona eyaletindeki Büyük Kanyon dünyanın en çarpıcı doğal
oluşumlarından biridir. Bu kanyon Kolarado Irmağı’nın 1 milyar
yıldan uzun bir sürede kireçtaşı ve kumtaşı katmanlarını oymasıyla
açılmıştır. Büyük Kanyon’da çok ilginç yüzey şekillerine rastlanır.
Dik basamaklar biçiminde inen duvarlarında sarıdan mora kadar
çeşitli renkler görülür. Kanyonda turistler için katır sırtında
yolculuklar ve motorlu tekneyle gezintiler düzenlenir.
Kütle nedir?
Bir maddenin madde miktarı ile ilgili büyüklük.
Kaslarımıza neden kramp girer?
Yorulduğunuz bir akşam, koltuğunuza oturmuş
televizyondaki bilgi yarışmasını izlerken aniden bacağınızda bir
kasılma ve ağrı hissedebilir ve bacağınızı hareket
ettiremeyebilirsiniz. Kaslarımızın istem dışı kasılması olayına
kramp denir. Genellikle aşırı yorgunluk, az sıvı alımı ve bazı
ilaçların kullanımı, bu kasılmalara neden olur. Bazı hastalıklar da
kramplara neden olabilir.
Kalbimiz nasıl çalışır?
Kalp, kanı vücutta dolaştıran kas pompadır. Dakikada,
ortalama 70 kez atar. Her atımda, kalbin iki tarafından üçte bir
bardak kadar kan atılır. Tek bir dolaşım yarım dakika kadar sürer.
Kalbin sol tarafı, akciğerlerden gelen oksijeni zengin kanla
buluşturur; sağıysa kirli kanı temizler.
Kulaklarımız nasıl duyar?
Dış kulak tarafından, kulak zarı çok çabuk titreştirilir.
Bu titreşimler orta kulağın üç küçük kemiği olan, çekiç, örs ve
üzengi'ye; üzengiden de, oval pencerenin çok ince zarından iç kulağa
geçer. Oval pencere, kulak zarından çok ufak olduğundan, hareketleri
daha küçük fakat şiddetlidir. Sonunda, titreşimler, gerçek işitme
organı olan ve ses uyartılarını beyne ileten, salyangoza (koklea)
erişir.
Kazlar Niçin V şeklinde Göç Eder?
Göç eden yaban kazlarının havada süzülürken "V" seklinde
bir formasyonla uçtuklarını görmüşsünüzdür.Bilim adamları kazların
neden bu şekilde uçtuklarını araştırmışlar ve;
1-) "V" seklinde uçulduğunda, uçan her kus, kanat çırptığında
arkasındaki kus için, onu kaldıran bir hava akımı yapıyormuş.
Böylece "V" şeklinde bir formasyonda uçan kaz grubu, birbirlerinin
kanat çırpışları sonuçu ortaya çıkan hava akımını kullanarak uçuş
menzillerini % 70 oranında uzatıyorlarmış.Yani tek başına
gidebilecekleri maksimum yolu grup halinde neredeyse ikiye
katlıyorlarmış..
2-) Bir kaz, "V" grubundan çıktığı anda uçmakta güçlük çekiyor.
Çünkü diğer kuşların yaptığı hava akımının dışında kalmış oluyor.
Bunun sonucunda, genellikle gruba geri dönüyor ve yoluna bu şekilde
devam ediyor.
Kar nasıl oluşur?
Kar, bulutlan oluşturan minicik su tanelerinin çok soğuk
hava ile karşılaşması sonucu, çok ince buz parçalarına dönüşmesidir.
Bu, o kadar çabuk olmuştur ki, su tanesi yağmur olamadan kara
dönüşmüştür. Aslında kış mevsiminde bulutlar hemen her zaman,
havadan da hafif olan minik buz parçacıkları içerirler. Ama kar
yağması için belli etkenlerin bir araya gelmesi gerekir. Bu
etkenler, düşük ısı ve hava akımlarıdır, işte bu ortam, buz
parçacıklarının birleşerek kar seklinde yağmasına yol açar.
A-B-C-Ç-D-E-F-G-H-I-İ-J-K-L-M-N-O-Ö-P-R-S-Ş-T-U-Ü-V-Y-Z |
|
