Tuz Nasıl Elde Ediliyor?
Tuz dağlardan, kuyulardan, kaynaklardan, tuz göllerinden
ve denizlerden çıkarılır. Bir tuz madeninin duvarları ve bölümleri
buzda olduğu gibi parıltılar saçar. İşçiler tuzu büyük ve parlak
parçalar biçiminde makineleriyle kopararak elde ederler. Bir tuz
kuyusu diğer normal kuyulara benzemez. Evet, o da toprakta açılmış
büyük bir yarıktır ama su pompalarla toprağa gönderilir ve bu su
topraktaki tuzu yumuşatır ve eritir. Sonra gönderilen tuzlu su bu
kez içinde erimiş tuzla beraber pompalarla dışarı çekilir. Bu su
daha sonra buharlaştırılarak tuzun sudan ayrışması sağlanır. Bazen
bir toprak altı ırmağı tuz yataklarından geçerek bir yerde toprağı
delip dışarı fışkırtır. Buna tuz kaynağı denir. Eski çağlarda tuz
çok kıttı, yalnız deniz kıyılarında oturanlar bunu kolaylıkla elde
edebiliyorlardı. Balık ve etleri bozulmadan saklayabilmek için
herkesin tuza o kadar ihtiyacı vardı ki bazı bölgelerde para gibi
kıymetli bir değişim aracı olarak kullanılırdı.
Taç Mahal Nedir?
Taç Mahal’ in hikâyesi üzücü ve harikulade bir hikâyedir.
Eğer var olmasaydı, yapılış hikâyesini sadece bir masal olarak hayal
edecektik.
300 yıl önce, Hindistan’ da Shah Jahan adlı bir imparator yaşardı.
Büyük bir aşkla bağlandığı en gözde eşi çok güzel ve akıllıydı,
danışmanlığını yapıyordu ve en sadık arkadaşıydı. Adı Mumtazi
Mahal’di ve bu kısaltılarak Taç Mahal oldu. Sarayın gururu anlamına
gelmekteydi.
1630 yılında imparatorun sevgili eşi öldü. İmparator öylesine üzüldü
ki, tahtını bırakmaya karar verdi. Karısına duyduğu sevginin
hatırasına dünyada görülmüş en güzel mezarı yaptırmaya karar verdi.
Hindistan, Türkiye, İran ve Arabistan’dan en iyi sanatçıları ve
mimarları çağırdı ve sonunda plan tamamlandı. 20.000 kişinin
çalışmasıyla 18 yılın üzerinde bir zaman süresinde tamamlanan Taç
Mahal, dünyadaki en muhteşem yapılarından biridir. 29 metre
büyüklüğünde 6,7 metre yüksekliğinde bir platform üzerinde yer alır.
Minareler, kuleler dört bir tarafından yükselir. Taç Mahal 61
metrelik yüksekliğiyle havada süzülür. Beyaz mermerden yapılmış ve
sekiz köşelidir. Ve 12 çeşit yarı değerli taşla çiçekler işlenmiş,
ayrıca siyah mermerle Kuran’dan sureler konulmuştur.
İnşaat malzemeleri Arabistan, Mısır, Tibet ve Hindistan’ın da
bulunduğu değişik ülkelerden gelmiştir.
Hükümdar, mezarı, nehrin diğer yakasında ve gümüş bir köprüyle bağlı
siyah mermerden inşa etmeyi düşünmüştür. Fakat oğlu daha yapı
tamamlanmadan onu, hayatının geri kalanını geçireceği yer olan hapse
attırdığı için, sevgili eşinin türbesine sadece uzaktan
bakabilmiştir.
Tutkal Nasıl Yapıştırıyor?
Tutkalın nasıl yapıştırdığını anlamak için öncelikle
yapısını bilmek gerekir. Yeryüzündeki her nesne gibi tutkal da
molekül denen küçük parçacıklardan meydana gelmiştir. Tutkalın her
molekülü bir mıknatıs gibi çalışarak komşu tutkal moleküllerini,
tutkal molekülü de kâğıdın, odunun ve diğer maddelerin moleküllerini
kendine çeker. Bu çekimin gücü tutkal kurudukça daha da güçlenir.
Tutkalın birçok türleri vardır. Bazı türleri odun veya kâğıt,
bazıları da porselen veya camınkileri çeker. Bazıları da bütün
maddelerde kullanılabilir. Hayvanların boynuzundan elde edilen
tutkala sıcak tutkal denir. Gummi Arabicum denilen zamk da tropik
bir akasya ağacından elde edilir.
Temizlik ne demektir?
Kişinin sağlığına katkıda bulunacak biçimde uygulaması
yapılan her davranış temizliktir. Temizlik uygulamaları günlük ve
aralıklı yapılması gerekenler olmak üzere iki grupta incelenirler.
Terazi nedir?
Maddelerin kütlelerini karşılaştırmak ve ölçmek için
kullanılan ölçüm aracı.
Termometre nedir?
Termometre, (Latinceden: thermos kütle ve métron ölçü;
eski dilde: mizanül-harâre) sıcaklığı ölçmek için kullanılan alet.
Meteorolojide Celsius, Fahrenheit veya Kelvin gibi değişik ölçekler
termometrelerde kullanılmaktadır. Termometreler, değişen sıcaklık
karşısında sıvıların hacim değiştirmesi mantığına dayanır. En fazla
kullanılan termometreler civalı termometrelerdir. Sıcaklığın çok
düşük olduğu yerlerde ise donma sıcaklığı daha düşük olan alkollü
termometreler tercih edilir.
Yapısı : En sık rastlananı cıvalı termometredir. Bu çok küçük
kesite sahip ve üst ucu kapalı bir tüpten ibarettir. Alt ucundaysa
içinde cıva bulunan küresel veya silindirik bir hazne bulunur.
Isıtılmasıyla, civa genişler ve tüpte yükselir. Tüpün kesitinin
küçük olmasından dolayı az bir hacim büyümesinde cıvanın yükselmesi
oldukça fazladır. Termometre iki sabit nokta arasında kalibre
edilir. Bunlar suyun donma noktasıyla kaynama noktasıdır. Normal
atmosfer basıncında (760 mm cıva basıncı) bu iki nokta arasındaki
mesafe Celsius termometresinde 100 eşit parçaya bölünür. Bunların
her biri bir Centigrad'ı (1°C) gösterir. Fahrenheit ölçüsündeyse bu
180 eşit parçaya bölünür. Bunların her biriyse Fahrenheit'i (1°F)
gösterir. Bu ölçümde, suyun donma ve kaynama noktası sırayla 32°F ve
212°F olarak belirlenir. Réaumur ölçümündeyse bu noktalar 0°R ve
80°R olarak isimlendirilir. Ara da 80 parçaya bölünür. Cıva -39°C'de
donduğu için çok düşük sıcaklıkların ölçümü için uygun değildir. Bu
tür olanlar donma noktası düşük olan renkli alkolle doldurulmuştur.
Ulaşılabilecek en düşük sıcaklık mutlak sıfır olup, -273,16°C'dir.
Mutlak sıfırdan başlayan bir ölçü de Kelvin'dir, yani -273,16°C = 0°K'dır...
Termometreler 3'e ayrılır:
Dijital termometre
Cıvalı termometre
Alkollü termometre
Dijital Termometre: Digital termometre vücut sıcaklığını
ölçer. Ancak dijital olduğu için uzun zamanda ölçüm sonucunu
bildirirler.Ama aralarında en hızlı ölçebilen termometredir.
Cıvalı Termometre: Cıvalı termometre de vücut ısımızı ölçer
ancak dijital termometrenin ölçtüğü süreden daha fazla sürede bu işi
görmektedir en fazla beş ya da on dakikada ölçer ama dijital
termometre ise bir ya da iki dakikada ölçebilir Aynı zamanda vücut
termometresi şeklinde de söylenmektedir.
Alkollü Termometre: Alkollü termometre ise bulunduğu/asıldığı
odanın sıcaklığını ölçer. Duvar ve oda termometresi adını da
almaktadır. Sadece oda da değil bulunduğumuz ortamda da geçebilir.
Yapılışı ve Malzemeleri:
- Alt kısmı balonlu ve balonsuz 30 cm kadar ince boru alınır.
- Cıvalı için daha ince kanallı, ispirtolu termometre için biraz
daha geniş kanallı daha uygundur.
- İki ucu açıksa bir ucu ispirto ocağı alevinde kapatılır.
- Boru içine 10 – 15 cm yüksekliğinde cıva veya ispirto konur.
- Termometre buza daldırılır. 10 dakika kadar bekletilir.
- Cıva veya ispirtonun geldiği düzeye 0° işaretlenir.
- 100° için : deniz seviyesinde iseniz kaynar suyun buharı üzerinde
termometrenin haznesini 10 dakika kadar tutunuz.
- Sıvının geldiği yere 100 rakamını işaretleyiniz.
- 0 ile 100 arasını 100 eşit parçaya bölünüz.
- Her iki bölme 1°C sıcaklığı gösterir.
- Termometrenizin derecelenmesi de tamamdır.
- Aynı bölmeleri 0’ın altında ve 100’ün üstünde de devam
ettirebiliriz. Çünkü cıva ve ispirto eşit sıcaklık değişmelerinde
eşit miktarda yükselir ve alçalır.
